Om na te denken over leven en dood

Het zelfgekozen levenseinde van mijn moeder

Wed, 10 May 2023 12:02:18 GMT

haar keuze zorgde voor bijzondere ervaringen

Mijn ouders zijn altijd duidelijk geweest. Als het leven ondraaglijk zou worden, wilden ze een euthanasieverzoek doen.

Toen mijn vader in 2021 door kanker in aanmerking kwam voor euthanasie wilde mijn moeder het liefst naast hem gaan liggen en ook overlijden.

Uiteraard gebeurde dat niet.

Ze begon aan het laatste stukje van haar leven.

Nadat ze de diagnose “dementie” kreeg, vroeg ze gelijk aan de huisarts om het euthanasietraject te starten. Ze had tenslotte al jaren een euthanasieverzoek met daarbij expliciet de opmerking dat dementie voor haar ondraaglijk lijden was.

De vrouwelijke huisarts, die ook al jaren op de hoogte was van haar wens voor euthanasie, gaf direct aan dat dit een onbespreekbare optie was. Zowel voor haar als voor de mannelijke huisarts die bij de praktijk werkzaam was.

Dat kwam hard bij mijn moeder binnen, want ze was ervan overtuigd geweest dat één van de huisartsen haar zou helpen.

Direct zijn we begonnen met het inschakelen van het Expertisecentrum Euthanasie.

Na aanmelding bleek al snel dat dit traject weken zou kunnen duren en uiteraard geen zekerheid zou bieden.

Mijn moeder gaf aan geen weken meer te willen wachten.

De volgende dag had ik een gesprek met een medewerkster van het Steunpunt Dementie en Euthanasie van de NVVE, waar mijn ouders al jaren lid van waren geweest. Toen werd de alternatieve route “stoppen met eten en drinken” aangereikt.

Mijn moeder zou de regie terugpakken en zelf haar sterven bespoedigen.

Het leek mij iets wat mijn moeder zou kunnen aanspreken.

Eerst overlegde ik met mijn broer en zus. Zij waren het ermee eens dat ik deze optie met mijn moeder ging overleggen.

Mam was direct voorstander en besloot nog dezelfde avond te stoppen met eten.

De volgende dag belden we de huisartsenpraktijk en maakten we een afspraak voor de week erop.

Mijn broer en ik zouden 24 uur per dag bij mam zijn en elkaar aflossen.

We vonden een thuiszorgorganisatie en regelden het hoog-laag bed met een anti-decubitus matras, de po-stoel en een extra tafeltje. Ook haalden we gaasjes en mondgel in huis waarmee we de droge mond en de behoefte aan vocht zouden kunnen remmen.

Mijn moeder begon afscheid te nemen van vrienden en familie.

Ze zou stoppen met drinken zodra de huisarts geweest was.

Toen de mannelijke huisarts kwam gaf hij duidelijk te kennen dat wij er niet vanuit mochten gaan dat een traject voor palliatieve sedatie snel zou worden gestart.

Mijn moeder, die net de diagnose dementie had gekregen, was verder gezond en daarom zou sedatie uitgesloten zijn.

Door het stoppen met eten en drinken werd mijn moeder steeds verwarder en onrustig.

Ze wilde haar bed uit en bleef dat proberen. Vaak had ze niet in de gaten dat één van ons aanwezig was. We leerden haar te tikken op het tafeltje met haar ringen, zodat ze ons kon waarschuwen. Overdag deed ze dat regelmatig, maar in de avond en nacht bleef ze spoken.

We namen weer contact op met de huisarts.

De enige optie was het toedienen van een slaapmiddel door middel van een neusspray.

Dit middel bleek een enorme aanslag op haar neusslijmvlies te veroorzaken. Ze snoot zo snel haar neus en nieste zo vaak dat er minder werkzame stof in haar lichaam kwam. Na een uur of twee was het slaapmiddel uitgewerkt en begon ze toch weer te spoken.

De Paasdagen kwamen dichterbij.

Op Goede Vrijdag kwam de mannelijke huisarts langs en constateerde dat mam er heel ontspannen bij lag. “Het duurt nog wel even voordat ze overleden is," vertelde hij ons.

Die vrijdagnacht vond mijn broer onze moeder in de keuken. Een heel eind van de slaapkamer. Ze was erg verward. Met moeite kon hij haar weer terug naar bed brengen.

Toen ik hem de volgende dag kwam aflossen was dat geen moment te vroeg.

Ook de zaterdagnacht was bijna een herhaling van de nacht ervoor.

Ik besloot de huisartsenpost te bellen en die stelde voor om een infuusnaaldje te plaatsen zodat het slaapmiddel direct in het lichaam zou komen en mijn moeder langer zou kunnen slapen.

Het naaldje werd op zondagavond om 21 uur door de verpleegkundige van de thuiszorg gezet en de eerste dosis slaapmiddel werd gegeven. Zo’n 4 uur later zou de volgende dosis worden ingebracht. Mam werd echter al na 2,5 uur wakker en kwam haar bed weer uit.

De thuiszorg kwam rond 1 uur en gaf de volgende dosis.

Om 3 uur was mijn moeder weer zo wakker dat ik besloot opnieuw met de huisartsenpost te bellen. Zij gaven aan dat de dosis iets verhoogd mocht worden en dat ik de volgende ochtend om 8 uur weer mocht bellen.

De thuiszorg kwam om 5 uur een verhoogde dosering geven.

Nadat ik tweede paasdag weer contact met de huisartsenpost had opgenomen, werd ik teruggebeld door één van de huisartsen.

Tijdens een zeer verhelderend gesprek vertelde hij me dat ik in overtreding was als ik ervoor zorgde dat mijn moeder geen vocht toegediend zou krijgen als ze erom vroeg en als we haar zouden helpen bij haar doodswens.

“Vraagt uw moeder om iets te drinken dan bent u verplicht haar dit te geven. U mag haar niet helpen bij haar zelfdoding. Het enige dat u mag doen is haar lijden verlichten.”

Deze arts vertelde ook dat de mannelijke huisarts een melding in het dossier had gemaakt dat palliatieve sedatie niet aan de orde was. Daarom kon deze arts verder niets voor ons doen. We moesten wachten op het bezoek van de eigen huisarts dat de volgende dag zou plaatsvinden.

Intussen hadden mijn broer en ik besloten om samen de resterende tijd tot het overlijden door te brengen. Het werd anders te zwaar om mam te verzorgen.

Toen de mannelijke arts mijn moeder een dag later bezocht sprak hij eerst met mijn broer en met mij. Hij had gelezen wat er in het paasweekend gebeurd was. Hij gaf ons direct aan dat er een palliatief sedatietraject zou worden gestart. Dat betekende dat een pompje en een katheter zouden worden geplaatst. Mam zou dan niet meer wakker worden en rustiger overlijden.

Maar hij wilde mam eerst zelf vragen hoe ze dat zou vinden.

De blijdschap die van haar gezicht afstraalde op het moment dat de arts haar vroeg hoe ze het zou vinden om te gaan slapen en nooit meer wakker te hoeven worden, waren voor ons allemaal heel emotioneel om te zien. Dit moment zou deze arts nooit meer vergeten, vertelde hij ons later.

De uren daarna sprak mijn moeder nog met onze zus in Engeland en met haar schoonzus.

De tranen die bij ons vloeiden waren vooral tranen van geluk.

We bleven bij haar tot de sedatie om 17 uur werd gestart.

Twee uur later liep ik “toevallig” bij mam langs en zag dat ze haar gezicht met haar handen wreef en daarna haar armen boven haar hoofd uitstak. Ondertussen lagen haar benen onrustig te bewegen. Ik aarzelde geen moment en gaf een extra dosis slaapmiddel. Iets wat één keer per twee uur mogelijk was.

Weer twee uur later had ze haar laken naar beneden getrokken. Ze was dus weer een beetje wakker geworden. We gaven haar daarom nogmaals een extra dosis.

Dat was de laatste keer dat we iets extra’s hebben gegeven.

De hele woensdag bleef ze rustig ademend liggen. We merkten in de uren daarna wel dat haar ademhaling onregelmatiger werd.

Op donderdagochtend om 00.45 uur moest ik naar het toilet en keek daarna even bij mam.

Ik pakte haar pols en voelde geen hartslag. Ze ademde op dat moment sterk uit.

Omdat ik haar rustig wilde laten liggen ging ik terug naar bed.

Toch had ik snel daarna het gevoel dat er iets met mam aan de hand was en ging naar haar terug.

Nogmaals pakte ik haar pols. Ook voelde ik in haar nek. Er was geen hartslag meer.

Ik waarschuwde mijn broer en vertelde hem dat ik dacht dat ze overleden was. Om te zien hoe laat het op dat moment was zag ik dat de klok stil was blijven staan op 00.50 uur.

Op een andere klok was 01.10 uur te zien.

Tussen het moment dat ik de eerste keer bij haar had gekeken en het moment waarop ik mijn broer riep, zaten meer dan 20 minuten.

De klok die stil stond, had mijn broer gemaakt.

Al vaker heb ik mogen horen dat een klok stilstaat op het moment van overlijden.

Mijn broer vertelde later dat hij vergeten was om de klok op te winden.

Maar toch …

Deze bijzonder heftige, bij tijden erg zware, maar vooral heel erg liefdevolle ervaringen met onze moeder zijn voor ons onvergetelijk.

Het contact tussen mijn broer en mij heeft zich verdiept. We hebben samen enorm waardevolle momenten met mam en met elkaar mogen ervaren. Deze gebeurtenissen hadden we, ondanks dat we mam zagen aftakelen en we regelmatig tegen elkaar zeiden dat het een mensonwaardige situatie was, nooit willen missen.

We hebben in de dagen waarin mam stervende was een metamorfose van haar meegemaakt.

Onze moeder had de neiging om de wereldproblematiek op haar schouders te nemen. Ze was regelmatig depressief en kon erg negatief zijn.

Tijdens de twee weken waarin ze stervende was heeft ze ons haar zachtste kant laten zien. Ze was enorm dankbaar, vriendelijk, lief en zeker aan het eind straalde ze van blijdschap dat ze snel naar haar man zou gaan.

Tip om op een comfortabele manier te voldoen aan de vochtbehoefte zonder het stervensproces te verlengen.

Doe 40 ml water in een plastic zakje. Leg het zakje op een plat bord en laat het water in de diepvries hard worden. Zodra het water bevroren is kan het in kleine stukjes worden gebroken die makkelijk aan de stervende gegeven kunnen worden.

Mam vond het heerlijk en zei iedere keer: “lekker” waarbij ze haar ogen dicht deed en we duidelijk konden zien hoe zeer ze daarvan genoot.

Ze noemde de stukjes ijs “zilveren dingetjes”.

Geschreven ter herinnering aan mijn moeder die op 13 april 2023 overleed.

In één klap was hij weg, of toch niet

Tue, 24 May 2022 08:47:54 GMT

over bijzondere gebeurtenissen na de dood van mijn geliefde ...

Op maandagavond 2 mei 2022 moest ik, na 10 maanden ontzettend gelukkig te zijn geweest, heel plotseling mijn geliefde laten gaan.

Ik hoorde een enorme klap en toen ik ging kijken zag ik hem op de grond liggen.

Hij had zijn ogen dicht, zijn lichaam was verkrampt en later bleek dat hij een acute hartstilstand had gehad.

Het was een onomkeerbare gebeurtenis.

Hij was in één klap weg, of toch niet?

Terwijl er door politie en ambulance-personeel nog geprobeerd werd hem terug te halen, zag ik een schim vertrekken.

Omdat hij nooit in een leven na de dood had geloofd probeerde hij me in de dagen daarna op allerlei manieren te "bewijzen" dat hij er nog was.

Het was een zeer fitte, energieke man die altijd voor iedereen klaar stond en heel veel mensen kende.

Zijn energie was, direct na het overlijden, zo sterk dat hij de avond van zijn overlijden al door iemand anders werd waargenomen.

Hij had die bewuste avond in een kamer gestaan terwijl degene die daar aanwezig was niet wist dat hij gestorven was.

In de dagen daarna kwam hij bij verschillende bekenden langs.

De ene keer door de radio opeens heel hard te laten spelen, de andere keer door zijn voetstappen (hij liep bij voorkeur op klompen) te laten horen.

Zijn lichaam bleef tot het moment van zijn begrafenis in de woonkamer van zijn huis.

Iedere avond sliep ik in de slaapkamer ernaast.

Op de zaterdagmiddag na zijn overlijden kwam er opeens een kleine vlieg op mijn hand zitten.

Ik was op dat moment aan het eten, maar de vlieg had alleen aandacht voor mij.

Van mijn hand liep hij over mijn arm om daarna naar mijn voorhoofd te vliegen, die aan te raken en op mijn neus te gaan zitten.

Ik voelde meteen dat dit niet zomaar een vlieg was.

Diezelfde avond kwamen er mensen bij me om te condoleren.

Regelmatig liet de vlieg zich zien door langs de ene en de andere persoon te vliegen.

Ook op zondag, toen zijn beste vrienden kwamen condoleren, had de vlieg aandacht voor iedereen.

Die avond luisterde ik naar de Formule 1 race en wie zat er de hele uitzending naast me op tafel?

De vlieg.

Op maandag kwamen zijn kinderen en ook bij hen kwam de vlieg regelmatig langs.

Tijdens het avondeten kwam de vlieg weer constant op me zitten.

Het leek net of ik hem kon sturen, want als ik bijvoorbeeld dacht aan mijn knie, dan ging de vlieg daarheen.

Toen ik dinsdag, de dag van de begrafenis, mijn kleren pakte was de vlieg erbij.

Pas nadat we aan het eind van de ochtend de kist met zijn lichaam naar buiten hadden gedragen heb ik de vlieg niet meer gezien.

Maar er gebeurden ook daarna nog steeds bijzondere dingen.

Mijn vriend was een zeer enthousiaste Honda GoldWing motorrijder.

We hebben uitgerekend dat hij zeker drie keer de aarde is rondgereden!

Daarom was wat er tijdens de rit met de rouwauto naar de begraafplaats gebeurde extra bijzonder.

Op de snelweg richting Amsterdam kwamen bij de oprit van Almere zeker zes Honda motoren de weg oprijden.

Het waren, naast een oude Honda motor, alleen GoldWings.

Terwijl wij heel rustig reden, reden ze naast ons en met ons mee ... tot de eerstvolgende afslag.

Toeval??

Na de begrafenis ging ik nog een keer terug naar zijn huis.

In zijn tuin had jaren een door de wind bewegende, metalen kraai gestaan ... die zag ik plat op de grond liggen.

Dat gaf mij het gevoel dat hij nu echt vertrokken was.

Het lijkt misschien allemaal toeval, maar zijn achternaam was Kraaij.

Ik voel en weet dat hij nog dicht bij me is, maar ik heb hem wel verteld dat zijn leven doorgaat in een andere dimensie en dat het belangrijk is dat hij dat leven ontdekt.

Naast het grote gemis en de pijn die zijn plotselinge overlijden heeft gebracht ben ik enorm dankbaar voor de pijnloze overgang die hij heeft meegemaakt.

Van een oude vriend hoorde ik dat hij ooit, toen ze spraken over manieren van sterven, had gezegd: 'ik ben het liefst in één klap weg.'

Zo mooi kan sterven zijn

Sat, 01 Jan 2022 06:31:08 GMT

Mijn vader was er zo klaar voor, dat ik de schoonheid van sterven heb mogen ervaren.

Zoals ik al eerder op deze site gedeeld heb, koos mijn vader voor euthanasie.

Op de dag dat het zou gebeuren was ik al vroeg bij hem.

Hij zat nog te ontbijten en nam zijn medicijnen in.

'Dan word ik niet misselijk,' vertelde hij.

De krant lag naast hem en ik zag dat hij bezig was met het invullen van een sudoku.

Alles leek zo gewoon en tegelijkertijd was alles wat hij deed heel bijzonder.

De rust die hij uitstraalde was enorm.

Toen de huisarts aan het begin van de middag kwam stond hij nog net niet te juichen, maar hij kon bijna niet wachten om zijn laatste gang naar de slaapkamer te maken.

Hij ging op bed zitten. Mijn moeder bleef aan de ene kant staan en ik ging naast hem zitten.

We voelden elkaar nog een laatste keer heel bewust.

Daarna ging hij liggen en sloot zijn ogen.

De huisarts vroeg of hij dit echt wilde.

Zijn overtuigende antwoord was voldoende om met de procedure te beginnen.

Terwijl de huisarts zijn werk deed was mijn broer naast mijn vader gaan liggen en hield hem vast.

Mijn nichtje en ik zaten op het bed en pakten zijn hand.

Mijn moeder stond erbij en zou na de tweede injectie naast hem gaan liggen.

We gaven hem nog een afscheidsgroet en voelden dat hij in volledige vrede vertrok.

Er was bij ons op dat moment alleen maar een gevoel van blijdschap dat we zijn sterven op zo'n waardige manier hadden meegemaakt.

Zo mooi kan sterven zijn.

Pap overleed op vrijdagmiddag 24 september 2021.

Mama van de overleden kindjes

Tue, 05 May 2020 06:28:51 GMT

'Eigenlijk heb ik zes kinderen.'

De vrouw kijkt me aan en gaat verder met haar levensverhaal.

'Dit vertel ik nooit aan iemand. Niemand zit er op te wachten. Mijn vrienden en kennissen kennen me als moeder van twee gezonde kinderen. Ik heb een dochter en een zoon. Met mijn familie spreek ik er ook nooit over. Toch wil ik dit nu graag met jou delen, want er is iets vreselijks gebeurd en ik moet er nu over praten.

Voordat ik mijn dochter en zoon kreeg had ik eerst twee miskramen achter de rug en, in de drie jaar daarna kreeg ik twee volgroeide baby's die allebei na een paar dagen overleden. Ik dacht toen dat ik nooit moeder zou worden en het was door mijn man dat we nogmaals geprobeerd hebben om kinderen te krijgen. Voor mij was het allemaal erg emotioneel. Maar, zoals ik al vertelde, we hebben ook twee gezonde kinderen.

Mijn dochter is al jaren getrouwd en probeert ook al jaren kinderen te krijgen. Ze heeft inmiddels twee miskramen gehad. Nu ze weer zwanger was en het kindje goed groeide hadden we allemaal goede hoop dat het gezond zou zijn. Dat was het ook, maar, en nu komt het verschrikkelijke, ook haar kindje is na twee dagen overleden. Ik weet me er geen raad mee. Nu ben ik niet alleen de mama van overleden kindjes, maar ook oma van een overleden kindje.'

De vrouw barst in snikken uit. Haar verhaal is voor het eerst verteld. Het mag eindelijk naar buiten komen. De dochter heeft, net als haar moeder, dezelfde ervaringen gehad. Ze mogen er nu samen over praten.

Stervensbegeleiding op afstand

Thu, 26 Mar 2020 06:52:24 GMT

In gedachte ben ik bij je.

Vóór, tijdens of na het sterven kan iedereen in gedachte bij een stervende zijn. De laatste jaren is er steeds meer belangstelling gekomen voor spirituele stervensbegeleiding en wordt zielenbegeleiding gezien als een bijzonder specialisme van coaches, counselors, therapeuten en uitvaartverzorgers.

Nu veel mensen door de corona-crisis fysiek op afstand van hun geliefde moeten blijven wordt de kracht van gedachten en stervensbegeleiding op afstand extra belangrijk.

Om iets meer over zielenbegeleiding te vertellen, deel ik een stuk van de websitepagina hieronder.

Tijdens het sterven kan angst ontstaan bij de mens die onwetend is over wat er gaat gebeuren. In veel gevallen zal deze angst door medicatie verminderd worden.

De zielenbegeleider heeft echter andere mogelijkheden om angst weg te nemen en aanwezig te zijn bij de laatste levenstijd van deze ziel op aarde. Door onvoorwaardelijke liefde en een visionair vermogen kan de zielenbegeleider van onschatbare waarde zijn voor de stervende mens. Er worden herinneringen opgehaald en de goedheid van de stervende wordt benadrukt. Het lichaam wordt bedankt voor alle goede diensten die het verricht heeft waardoor het aardse leven geleefd kon worden. Daarnaast kan verteld worden over het warme welkom dat de stervende aan de andere kant van de dood staat te wachten. De ziel kan voorbereid worden op wat er komen gaat.

Na het sterven kan de zielenbegeleider gestorven zielen helpen. Sommige zielen zijn al jaren dood voor ze dat echt beseffen. Zielen die overgegaan zijn zonder kennis van het leven na de dood kunnen langer aan de aarde vast blijven houden.

Afhankelijk van de mogelijkheden en kennis van de zielenbegeleider kan de ziel worden begeleid naar het witte licht. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van o.a. mediteren, gedachtekracht, voorlezen van teksten met informatie over de sferen, tonglen en het sturen van onvoorwaardelijke liefde.

Heb je interesse in zielenbegeleiding? Dan is de Cursus Dood In Zicht echt iets voor jou.

Het ergste verlies

Wed, 06 Mar 2019 06:23:25 GMT

Je ouders verliezen is het ergste wat je kan overkomen

Maar als je je ouders nooit hebt gekend?

Je kind verliezen is het ergste wat je kan overkomen

Maar als je geen kind hebt gekregen?

Je partner verliezen is het ergste wat je kan overkomen

Maar als je die nooit hebt ontmoet?

Je huisdier verliezen is het ergste wat je kan overkomen

Maar als je geen huisdier hebt?

Je gezondheid verliezen is het ergste wat je kan overkomen

Maar als je met een ziekte geboren bent?

Je geloof verliezen is het ergste wat je kan overkomen

Maar als jij nergens in gelooft?

Je leven verliezen is het ergste wat je kan overkomen

Maar als jij denkt dat je eeuwig leeft?

Het ergste verlies . is voor iedereen anders

Laat iedereen vrij om te verliezen

Laat iedereen vrij om te verwerken

Laat iedereen vrij om te geloven

Laat iedereen vrij om te LEVEN!

Uit: Wat de Dood mij vertelde - Yolanda Rijks

Gedachten over de dood

Mon, 07 Jan 2019 00:00:00 GMT

Denk jij wel eens na over de dood?

Gedachten maken de wereld om je heen.

Hoe je naar je leven kijkt en wat je meemaakt is ook bepalend voor hoe je naar de dood kijkt.

Na de dood blijven gedachten heel erg belangrijk. Onwetendheid en verwachtingen veroorzaken angst, waardoor je je vastklampt aan een bepaalde gedachte. Die gedachte kan teleurstellen en pijn geven.

Een mens lijdt het meest hetgeen hij vreest en nooit zal komen.

Gedachten hebben kracht. Een gedachte manifesteert zich in een vorm. Als ik zeg: je mag niet aan een boom denken, dan doe je dat juist! Terwijl het de bedoeling is er niet aan te denken.

Soms is iedere gedachte aan de dood vol angst. Wanneer je ‘als de dood’ bent voor de dood, wil je er liever niet over denken. Op dat moment gebeurt het dus wel!

Denk nu eens na over de dood.

Wat is de dood? Wat gebeurt er met je als je sterft? Heb je er een duidelijk beeld over?

Stel je voor dat de dood precies hetzelfde is als het leven … in een andere dimensie. En dat wat je denkt, denk je dan ook. Dus als je nu denkt dat het leven ophoudt als je sterft ... schrik je als blijkt dat dat niet zo is. Want, wat moet je doen als het leven gewoon doorgaat?

Denk daar nu eens over na.

Wil je anders omgaan met je gedachten over de dood? In Het boek dat de dood bespreekbaar maakt worden gedachten en gevoelens over de dood uitgebreid beschreven.

Je kunt ook kiezen voor het volgen van de Dood In Zicht (online-zelfstudie). Meer informatie vind je op deze site.

Het einde nabij

Fri, 21 Dec 2018 06:39:37 GMT

Wat is er gebeurd in een leven dat iemand dood wil?

Een Nederlandse vrouw heeft mij benaderd met het verzoek haar levensverhaal hier (anoniem) te delen.

De tekst die ik van haar ontving heb ik zoveel mogelijk letterlijk overgenomen.

"Ik ben een vrouw van 67 jaar.
Tijdens een vakantie van zes weken, dat uitging van de kerk, kwam ik in een gezin met een zoon. Was heel erg gezellig. Tot die dag dat ik naar hun dochter op de boerderij ging. Ik bleef daar slapen en ben misbruikt door haar man. Dit heb ik 30 jaar geheim gehouden.

Sinds de dood van mijn moeder in 1962, ik was toen bijna 12 jaar, heb ik het gevoel gekregen dat ik hier niet hoorde. Het hoe en waarom weet ik niet. Ik kreeg een stiefmoeder drie maanden later. Het klikte niet. Ze had een hekel aan mij. Ik ga niet alles verklaren. Dan wordt het verhaal te lang. Als straf liet ze mijn vader mij slaan en schoppen. Ik moest meteen naar bed. Vaak zonder eten. Dit heeft drie jaar geduurd. Ik werkte intern als huishoudelijk hulp in een joods dokters gezin. Mijn vader heef ervoor gezorgd. Ik kon niet langer thuis blijven. Ik werd voor de tweede keer alleen gelaten. Ik had een zolderkamer en was altijd alleen. Ik ging af en toe naar een vriendin. Daar heb ik geprobeerd om dood te gaan. Ik had van alles ingenomen. Maar helaas. Heftige reactie van de dokter.

Ik ben toen naar Rotterdam gegaan om een opleiding te doen als ziekenverzorgster. Daar ging het meteen mis. Ik zag mijn moeder in de lucht en kreeg paniekaanvallen. Toen naar mijn oudste zus met zes kinderen. Daar hielp ik mee en ik deed wat werk voor mijn zwager.
In Engeland raakte ik zwanger. Ik was daar met de dochter van mijn zwager. Hij was getrouwd. Ik heb het verteld aan mijn zus waar ik in huis was. Ik moest weg want dat kon er niet bij. Hij wilde dat ik het weghaalde, ik niet. Ik kwam terecht bij een tante waar ik een klein kamertje kreeg. Ik kon toen aan het werk bij een uitzendbureau van mijn andere zwager. Hij wilde met mij naar bed. Ik weigerde. Ik was bang voor hem, maar ik had het geld nodig.

Door mijn zus ontmoette ik mijn man. Ik hield niet van hem maar had wel een vader voor mijn kind. We hadden veel ruzie. Ik begon te drinken en kon
daardoor overleven. Ik kreeg nog een zoon. Ik ben 9 maanden bij hem weg
geweest. Ik had een verhouding met een vrouw. Ik kreeg een delirium en ging terug naar mijn man. Ik moest wel. Wij hadden een schuld en dat kon ik niet alleen opbrengen. Toen mijn dochter erachter kwam dat hij niet haar vader was, begon de ellende pas echt. Hij schold haar uit voor hoer of slet. Ik stond tussen mijn man en de kinderen. Ik leefde als een robot. Ik heb hem veel geslagen en uitgescholden. Uiteindelijk gingen we apart slapen en hadden geen sex meer. Ik kon het niet opbrengen. Ik begon meer te drinken en wilde mijzelf doodrijden. Mijn kinderen hebben mij gezocht en gegild. Ik ging terug.

Ik dronk veel en was vaak bewusteloos. Ik wist niet meer wat ik deed. Ik zag van alles. Dit ging zo door tot mijn veertigste. Ik heb toen mijn mavo gehaald om te bewijzen dat ik niet gek was. Ik heb vier jaar bij het Riagg gelopen. Daarna vier jaar AA. Toen begon ik weer te drinken. Na dertien weken niet te hebben geslapen, stortte ik volledig in. Dat was 8 februari 2005. Ik werd opgenomen in een psychiatrische instelling. Heel veel medicijnen en therapieën. Ik ben daar 7 maanden geweest . Daarna is het nooit meer goed gekomen. Inmiddels vijf opnames achter de rug. Inclusief een maand ribw en woonzorg. Tien maanden. Ik heb in die tijd een mislukte zelfmoordpoging gedaan. Ik had mijzelf helemaal bekrast.

Nu woon ik weer op mijzelf maar het gaat niet goed met mij. Ik heb hulp van een psychiater en een ambulante verzorger die een keer in de week komt. Ik heb het nu ook aan mijn hart. Hoest al 25 jaar en heb verschrikkelijke wisselende stemmingen met paniekaanvallen. Medicijnen wil ik niet meer, alleen voor mijn hart nog wel. Ik heb gezegd dat ik dood wil. Dit is geen leven. Ik doe van alles, schilderen, drie dagdelen naar mijn vriendin en ik heb een poes genomen, maar ik ben niet gelukkig. Ik ben levensmoe. Ik heb afgesproken dat ik het nog twee jaar probeer. Met praten en homeopathische middelen. Ik heb ook ernstige artrose en ischias. Altijd pijn. Als het niet beter word, beëindig ik mijn leven.

Ik heb een aantal onverklaarbare dingen meegemaakt. Ik werd een keer niet goed tijdens het winkelen en ging op een trapje zitten. Mijn zus ging wat eten voor mij halen. Er stond een man met bril naast mij. Hij zei niets maar bleef bij me staan. Mijn zuster kwam en gaf mij te eten. Zij heeft hem niet gezien. Ik wel. Ik denk dat hij mijn gids of beschermengel was. Ook heb ik dingen gevoeld. Handen over mijn rug. Best eng. Ik voelde zijn vingers bewegen. Ook heb ik in de nacht twee grote zwarte honden naast mijn bed gezien met verlichte ogen. Ze bleven mij aankijken. Ik deed het licht aan en weg waren ze. Ook voel ik soms een kat op mijn bed springen. Mijn katten zijn dood. In mijn dromen zie ik nu veel familie de laatste tijd. Ze hebben vaak onenigheid. Daar durf ik nu wel op te reageren,vroeger niet. Dingen uitspreken.

Ik heb mijn man zien uittreden toen hij stierf. Een klein bruin wolkje. Het hing in de lucht voor even en plotseling was het weg. Het was mijn man, hij nam afscheid. Ik huil nu ik dit schrijf. Wij hadden afgesproken dat hij via de tv zou laten weten dat het goed was. Dat gebeurde later ook. De tv ging aan en uit. Niets met de tv aan de hand. Ik riep: 'Ben jij dat? Het is goed zo.' Toen hield het op. Het was goed zo. Ik heb ook het boek 'De heelkamers' van Thea Terlouw gelezen. Ik heb altijd gedacht dat het zo ongeveer zou zijn.

Ik zelf ben een oudegeest die na duizenden jaren weer een ervaring wou opdoen op aarde. Met een flinke rugtas. Zo heb ik dat altijd gevoeld en er kwamen ook boeken en beelden op mijn weg in het leven die dat nog sterker maakten.

Ik wil clean naar de hemel. Zonder giftige psychiatrische pillen. Ik ben bijna met alles gestopt. Niet voor mijn hart,nog niet. Ik leef mijn leven zolang als het gaat, maar niet ten koste van alles."

Mijn les over euthanasie

Tue, 04 Dec 2018 00:00:00 GMT

Mijn ouders hebben enkele jaren geleden hun wens geuit om een euthanasieverklaring in te vullen.
Toen ik daarmee werd geconfronteerd, was ik bezig met de opleiding voor counselor.
Voor mijn scriptie las ik boeken waar euthanasie zijdelings in werd beschreven als gruwel voor de ziel.
Mede door deze eenzijdige kijk op euthanasie begon ik fel met mijn ouders te discussiëren. Na enige tijd kwam mijn schoonzus tussenbeide. Ze had de discussie aangehoord en zei tegen mij: ‘Ik dacht dat jij zo goed kan luisteren en dat je ieders mening wilt respecteren. Daar zie ik nu weinig van. Je ouders zijn heel duidelijk. Waarom wil jij dit niet horen?’ Au, dat kwam hard aan. Natuurlijk had ze gelijk want ik ging volledig voorbij aan wat mijn ouders me wilden vertellen. Met dank aan mijn schoonzus voor deze wijze les.

We kunnen euthanasie, net als zelfdoding, zien als laatste les in het levensplan van de stervende of een les voor iemand die bij de euthanasie betrokken is. Als iemand echt voelt en vindt dat het leven afgelopen is, wie zijn wij dan om hen tegen te houden?

Uit: Het boek dat de dood bespreekbaar maakt - Yolanda Rijks

Gevoelens over de dood

Tue, 27 Nov 2018 00:00:00 GMT

Iedereen die wordt geconfronteerd met de dood kan dat anders beleven.

Wat voel jij als je over de dood nadenkt?

Gevoelens die regelmatig worden gevoeld zijn:

Angst

Angst over de dood komt voort uit onwetendheid. Wat is er na de dood. Doet het pijn? Blijf ik alleen achter?

Ook onzekerheid over wat er na de dood komt, zorgt voor angst.

Verdriet

Verdriet over de dood ontstaat door het onvermijdelijke afscheid dat is ontstaan. Het gevoel van nooit meer iets met de ander te kunnen doen. Alleen achterblijven.

Machteloosheid

Als je het gevoel hebt dat je niets voor de ander kunt doen/hebt kunnen doen, voel je je machteloos.

Boosheid

Waarom laat de ander je door de dood in de steek?

Schuldgevoel

Had ik toch meer kunnen doen? Waarom heb ik dat dan niet gedaan? Wat had ik kunnen doen? Als ik dit of dat gedaan had, dan was … niet dood gegaan?!

Herken je (één van) deze gevoelens?

Kijk dan eens bij de Oefeningen op deze site.

Wil je anders omgaan met je gevoelens van angst, verdriet, machteloosheid, boosheid of schuld over de dood?

In Het boek dat de dood bespreekbaar maakt worden gevoelens over de dood uitgebreid beschreven.

Je kunt ook kiezen voor het volgen van de Online-Cursus Dood In Zicht. Meer informatie vind je op deze site.